سه شنبه, 1 خرداد 1397 - Tuesday 22nd May 2018

تعاونی های سنتی درعشایر ایل سنگسری

نسخه مناسب چاپارسال به دوستان
فرهنگ عشایر سنگسری؛
تعاونی های سنتی درعشایر ایل سنگسری
بهره گیری از سنت های دیر پای عشایر می تواند در بازسازی نهادهای جدید توسعه و عمران موثر باشند.

به گزارش خبرنگار نیزوا، عشایر ایل سنگسری شاخص‌ترین کوچندگان دامنه‌ های البرز هستند. آنها طولانی‌ترین مسیر کوچ جهان را طی می‌کنند به طوری که فاصلهٔ دورترین نقطهٔ ییلاقی و قشلاقی آنان به بیش از ۱۵۰۰ کیلومتر می‌رسد.

سنگسری ها آداب و سنن خاص و منحصر به فردی در سبک زندگی عشایری دارند که برخی از سنت های آنان مثل تنوع در تهیه محصولات لبنی بی نظیر است.

یکی از مهمترین آدابی که عشایر سنگسری دارند تعاون و همکاری سنتی در زندگی است. در همین خصوص علیرضا شاه حسینی در کتاب ایل سنگسری آورده است؛ اساس شیوه معاش عشایر کوچنده، معاضدت و همکاری ارگانیکی میان آنها در بخش های اساسی است. همکاری و تعاون در برخی از جنبه های حیاتی زندگی عشایری به قدری مهم است که تصور ادامه آن بدون تعاون و همکاری امری محال و یا بسیار دشوار به نظر می آید.

فقر اقتصادی، فقدان امنیت، شرایط اقلیمی و جغرافیایی دشوار از سویی و فرهنگ یاری دادن به دوست و اخوت اسلامی و ایرانی از سوی دیگر در درازای زمان، به ویژه روستائیان و کوچ نشینان، ما را هر چه بیشتر به هم وابسته کرده است.

برخورد سازنده و هوشیارانه با این دشواری ها چه در زمینه تولید و چه در زمینه مبارزه با طبیعت و سایر عرصه های اجتماعی به آفرینش اشکال متنوع و سازگاری از یاریگری ها و تعاونی های سنتی در جامعه ایران انجامیده است.

کوچ به عنوان اساسی ترین حرکت منظم و با هدف عشایر، تشکیل واحدهای اجتماعی و اقتصادی، برقراری امنیت، نگهداری از گله، انجام امور تولیدی، تیلم زنی، شیردوشی، پشم چینی، شستن دام و کشت و زرع محصولات زراعی از جمله امور مهم زندگی عشایر است که هسته های اصلی نهاد تعاون درون جوش عشایر، بر حول آنها استوار گردیده است. بهره گیری از سنت های دیر پای عشایر می تواند در بازسازی نهادهای جدید توسعه و عمران موثر باشند.

سازمان واحدهای اجتماعی و اقتصادی عشایر کوچنده که در بین ایلات و طوایف مختلف نام های متفاوت دارد، اصولا تشکلی است که براساس همکاری و همیاری شکل گرفته است. در اینجا به نمونه هایی از تعاونی های سنتی بین عشایر سنگسری اشاره می شود.

حرکت گله های همبال در کوچ

گرچه در دهه های اخیر تا اندازه ای از میزان همیاری و دگر یاری در کوچ خانوارها به خاطر تغییر شیوه کوچ از سنتی به ماشینی، کاسته شده است اما در کوچ سنتی گله ها جلوه هایی از همیاری های سنتی مشاهده می شود و کمتر گله عشایری است که به تنهایی مسیر ییلاق تا قشلاق و بالعکس را طی کند. معمولا شبانان ترجیح می دهند که گله همبالی (همراه) را بر گزینند تا از مخاطرات احتمالی کوچ در امان بمانند.

شِوارِه

نوعی تعاون و همیاری سنتی زنانه در بین عشایر سنگسری است که در کارهایی مانند نخ ریسی و جاجیم و قالی بافی انجام می شود.

بون واز

یکی از سنت هایی که تا چند سال پیش در بین عشایر سنگسری وجود داشت، «بون واز» بود. براساس این سنت چنانچه کسی از افراد طایفه در جریان حادثه ای دام های خود را از دست می داد، به صاحبان گله های دیگر مراجعه می کرد. هر یک از دامداران چند راس میش و بز یا بره و بزغاله به او می داد که دیری نمی پایید وی مجددا صاحب گله می شد و باز اگر دیگران که درمانده می شدند، کمک می کردند. به این ترتیب هیچگاه یک گوسفنددار سنگسری بدون گله نمی ماند و هرگز پیش نمی آمد که یک سنگسری دست به گدایی بزند.

چَش رِشونی

در گذشته در بین سنگسری ها رسم بود که با تولد نوزاد در خانواده، هر یک از اقوام و خویشاوندان نزدیک، یک راس دام به نوزاد هدیه می کردند. با این کار همزمان با تولد یک نوزاد، بنیان یک گله کوچک و یک دامدار جدید شکل می گرفت.

انتهای پیام/

پایگاه خبری تحلیلی نیزوا شهرستان مهدیشهر  

دیدگاه‌ها

ارسال نظر جدید ( فیلدهای ستاره دار اجباری و بقیه فیلدها اختیاری می باشد )

محتوای این فیلد خصوصی است و به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.
کد امنیتی
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.
کپی رایت


راهنمای خرید خودروی دست دوم
فرش کاشان
دکل منوپل
آخرین اخبار ایران و جهان
دانلود رایگان فیلم و نرم افزار
طراحی حرفه ای سایت
سامانه پیام کوتاه رایگان