پنجشنبه, 5 اسفند 1395 - Thursday 23rd February 2017

دیگر آواز نقشه خوان های قالی به گوش نمی رسد

نسخه مناسب چاپارسال به دوستان
نگاهی به صنعت فرش دستباف مهدیشهر / بخش2
دیگر آواز نقشه خوان های قالی به گوش نمی رسد
قدیم وقتی کسی از جلوی خانه ای در کوچه های مهدیشهر عبور می کرد با صدای نقشه خوانی و وزن و شعری که داشت متوجه می شد که چه می بافند اما الان دیگر آواز نقشه خوانهای قالی به گوش نمی رسد .

به گزارش پایگاه خبری نیزوا،در بخش اول این گزارش گفتگو با سید رشید کسائیان از کارشناسان شرکت تعاونی فرش مهدیشهر به سمع و نظرتان رسید اینک ادامه این گزارش را می خوانید .

 

سید رشید کسائیان علت استقبال از نقش های کامپیوتری را راحت تر یاد گرفتن آن دانست و افزود: تعداد رنگ ها هم بیشتر شده چون در گذشته تنوع رنگ ها زیاد نبوده و حداکثر 16 الی 20 رنگ و طرح های تبریز 35 رنگ داشتند اما نقشه های کامپیوتری بعضی ها 100 رنگ دارند و در کنار اینها سرعت کار نیز بالاتر رفته که همین ها باعث شده بافندگان به این نقشه ها روی آوردند البته برخی بافندگان نیز هستند که نقشه های شطرنجی قدیم را می پسندند و با این نقشه های کامپیوتری نمی توانند کار کنند. 

 

 

این کارشناس اضافه کرد: قبلا نقشه خوان بودند و نقشه را می خواندند با یک شعر واهنگ و وزن مخصوصی که تقریبا به حالت موسیقیایی بوده که بافنده را نشاط می داده است اما الآن همه ماشینی و کامپیوتری شده و  این خیلی اشتباه است که به جای آن نقشه خوانی کامپیوتر به تو می گوید فلان شماره را بباف در صورتی که بافنده اصلا نمی داند فلان شماره چه طرح و رنگی است و نمی بیند که همان لحظه چه دارد می بافد مگر اینکه طرح کلی آن را دیده باشد و خلاقیت ذهن بافنده از بین می رود و یک چیزی به بافنده دیکته می شود .

 

وی ادامه داد : در قدیم وقتی کسی از جلوی خانه ای در کوچه های شهر رد می شد با صدای نقشه خوانی و وزن و شعری که داشت متوجه می شد که چه چیزی از قبیل قالیچه ، گلیم، یک ذرع و نیم و ... می بافند و هر کدام برای خودش داستانی داشت اما الان دیگر آواز نقشه خوانهای قالی به گوش نمی رسد . در واقع این فرهنگ و اصالت در حال برچیده شدن است و دارد از بین می رود فی الواقع با کامپیوتری شدن همه چیز ،آن سنت گذشته از بین خواهد رفت .

 

 

این کارشناس تصریح کرد: البته هنوز نقشه های کامپیوتری زیاد در اینجا جا نیافتاده است و چون اینجا با نقشه های شطرنجی کار می کردند تا بخواهند با این سبک کامپیوتری عادت کنند زمان می برد. به نظر هم می رسد که نقشه های کامپیوتری دوام نیاورد به خاطر نوع بافتش که بافنده به علت اینکه نمی بیند که چه می بافد از کارش لذت نمی برد .

 

کسائیان  با بیان اینکه فرش مهدیشهر چون سبک ندارد از نظر سبک شناخته شده نیست ولی از نظر بافت شناخته شده است و جایگاه خوبی در سطح ملی و بین المللی دارد گفت :در ان زمان که مناطق ها تفکیک شده بود و هر کسی سبک و طرح منطقه خودش را کار می کرد منطقه مهدیشهر نیز سبک خاصی نداشته و  بیشتر استقبال بافندگان این منطقه از سبک های قم و کاشان بود که به دلیل نزدیکی می توانستند راحت به آنجا رفت و آمد کرده و مواد اولیه و نقشه ها را تهیه کنند در کنار این نقاش هایی از این منطقه بودند که با توجه به خلاقیتشان تلفیقی از طرح ها را به هم می آمیختند که شامل تخت جمشید ، لچک ترنج ، جمشید کرگدن ،لاشخور ، کاسه کوزه که نقشه مخصوص و خاص این منطقه شد که بسیار هم محدود بود که سال 68 به بعد این نقشه ها را نو و بازاری کردیم و قدیمی ترین نقشه این منطقه هم نقشه جمشید کرگدن بود که البته مشخص نیست که نقاشش چه کسی بوده است .

 

وی با اشاره به دوره شکوفایی فرش مهدیشهر گفت :  سال 70 در مهدیشهر خانه ای نبوده است که فرش نداشته باشند . سال 55 تا 75 دوره شکوفایی فرش دستباف مهدیشهر بوده است . هم به خاطر نوع بافتش و هم به خاطر تغییر و تحولاتی که در بازارش به وجود آمد باعث شد که فرش بافی اینجا اوج بگیرد .

 

کسائیان تصریح کرد : البته ارزش ریالی فرش دستباف مهدیشهر به خاطر نوع گره و بافتی که دارد و باعث دو برابر شدن استحکامش می شود نسبت به شهرستانهای دیگر بیشتر است مثلا اگر فرشی یک میلیون تومان قیمت داشته باشد همان فرش با همان طرح و نقشه اگر اینجا بافته شود یک میلیون و پانصد تومان ارزش ریالی دارد .

 

این کارشناس در خصوص رونق دادن فرش دستباف اظهار کرد: باید به قشر بافنده رسیدگی شود یعنی بافنده باید حداقل به ان مزد معمولی برسد و یکی از دلایلی که فرش این منطقه صدمه دیده به خاطر همین است وقتی بافنده یک فرش را 4 ماه زحمت می کشد و می بافد و 500 تومان درآمدش این 4 ماهش است خوب از نظر اقتصادی برایش به صرفه نیست . اگر قیمت فرش بالا رود و یا قیمت مواد اولیه  ارزان شود و دولت کمکی کند و این بافندگان به حداقل دستمزد روزانه برسند قطعا هنر فرش بافی احیا می شود .

 

 

کسائیان  همچنین گفت : الان مشکل نسل جوان ما این است که نمی آیند به سمت فرش بافی اول به خاطر نبودن درآمد و هم به خاطر اینکه نسل جدید اصلا علاقه به هنر ندارند علاوه بر این کار سنگین و سختی است و نسل جدید هم  می خواهند راحت پول درآورند و به دنبال شغل های کاذب می روند به دنبال تولید نیستند.  قدیم تر ها همه برای استفاده برای زندگی خودشان فرش می بافتند و در کنارش درآمد و هنر و تفریح و استراحت بود اما الآن اینها همه اینها و این فرهنگ از بین رفته و چون این نسل به دنبال درآمد می گردد اگر فرش ما به قیمت برسد دوباره می شود با برنامه ریزی این سنت قدیمی را احیا کرد .

 

وی در خصوص حمایت از بافندگان هم افزود : با پیگیری هایی که نزد مسئولین دولتی داشتیم قرار بوده یک خدماتی به بافندگان ارائه دهند اما هنوز ندادند . از لحاظ برد هزینه ای هم دادن اعتبار و تسهیلات باید باشد که دست دولت و بانک ها است و وام هایی هم که بانک ها می دهند هدفمند نیست یعنی به تولید فرش وام می گیرند اما با این وام به جای فرش بافی وسیله زندگی برای خودشان خریداری می کنند الان هر بانکی در سال  2 میلیارد تومان وام می دهد اما هیچ کدامش در صنایع فرش نیست و هنر فرش را به کنار گذاشتند .

 

کسائیان خاطر نشان کرد: زمانی که فرش به قیمت برسد گرایش به سمت فرش بافی  بیشتر می شود و وقتی بافنده آمد برای نقشه و نخ و خامه نیاز ایجاد شده و به تبع آن اشتغال ایجاد می شود و بر همین اساس این سنتی که در حال فراموشی است دوباره احیا می شود .البته نمی توان بافتن فرش را فقط از جنبه درآمد اقتصادی نگاه کرد و یک کار هنری است و به علت اینکه در ایران آنقدر جایگاه بزرگی دارد و پابرجا مانده است به خاطر هنرش است .

 

در قسمت بعدی گزارش نگاهی به صنعت فرش دستباف مهدیشهر ،گفتگو با مدیر عامل اتحادیه فرش دستباف روستایی استان سمنان را پیگیری کنید ....

دیدگاه‌ها

ارسال نظر جدید ( فیلدهای ستاره دار اجباری و بقیه فیلدها اختیاری می باشد )

محتوای این فیلد خصوصی است و به صورت عمومی نشان داده نخواهد شد.
کد امنیتی
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.
کپی رایت